Prof. dr. Vreugdenhil (kinderarts MDL, Maastricht UMC) schetste tijdens het Nationaal Obesitas Congres 2026 een indringend beeld van de gevolgen van obesitas bij kinderen. Obesitas bij kinderen gaat niet alleen gepaard met lichamelijke risico’s, maar ook met psychosociale problemen. Kinderen ervaren vaker depressie, angst, pesten, discriminatie en stigmatisering. Tegelijkertijd zien we een afname in zelfvertrouwen, sociale contacten, schoolprestaties en fysieke fitheid.
De medische consequenties zijn ernstig en beginnen vaak al op jonge leeftijd. Meer dan de helft van de kinderen met obesitas heeft bij de start van een leefstijlinterventie al één of meer voorstadia van chronische aandoeningen. Denk aan verstoorde vetstofwisseling (50%), verhoogde leverwaarden (50%), een voorstadium van diabetes (40%), beginnende nierziekte (30%) en hoge bloeddruk (10%). Ook aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, slaapapneu en astma komen vaker voor.
Specifieke aandacht ging uit naar MASLD (metabool geassocieerde leververvetting), de meest voorkomende comorbiditeit wereldwijd. In de algemene populatie komt dit voor bij circa 13% van de kinderen, maar bij kinderen met obesitas stijgt dit naar 47%. MASLD is geassocieerd met verhoogde sterfte op de lange termijn. Hoewel er nog geen medicamenteuze behandeling beschikbaar is, is de aandoening wel omkeerbaar met leefstijlverandering.
Lisanne Arayess (arts-onderzoeker en trainer motiverende gespreksvoering, Maastricht UMC) benadrukte dat obesitas een complex probleem is, waarin genetische, psychologische, sociale en omgevingsfactoren een rol kunnen spelen. De bespreking hiervan vraagt om een zorgvuldige en empathische benadering in de spreekkamer.
De aanpak van Your Coach Next Door (YCND) biedt hiervoor een praktisch en wetenschappelijk onderbouwd stappenplan: van het signaleren van overgewicht tot het samen maken en volhouden van een plan. Cruciaal is het voeren van een gelijkwaardig gesprek, waarin het kind centraal staat. Kinderen geven aan dat zij behoefte hebben aan een vriendelijke, open houding, zonder oordeel. Actief luisteren is daarbij belangrijker dan adviseren of overtuigen.
Het gesprek begint idealiter met een brede, open vraag: “Hoe gaat het met je?” Hulpmiddelen zoals een A-4 met leefdomeinen (school, thuis, vrienden, lichaam, bewegen, voeding, slaap en stemming) kunnen helpen om samen prioriteiten te bepalen waarbij het kind bepaalt waar te starten. Belangrijk hierbij is ook het kind (en ouders) om toestemming te vragen om bv. naar de groeicurve te kijken, over het gewicht te praten en/of advies te geven.
De belangrijkste boodschap tot slot: Richt je niet alleen op het gewicht, maar vooral op de kwaliteit van leven en erken dat twijfel en ambivalentie bij gedragsverandering normaal zijn.
ir Esther Hofland
Onderzoekscoördinator
Centrum Gezond Gewicht
Erasmus MC, Rotterdam
