Het gebruik van obesitasmedicatie, onder andere GLP-1 receptoragonisten zoals liraglutide en semaglutide, neemt in Nederland de laatste jaren explosief toe (zie kader). Obesitasmedicatie leidt tot aanzienlijke gewichtsreductie (tot wel 20%), maar veroorzaakt ook een forse daling van de calorie-inname. Dit verhoogt het risico op tekorten aan bepaalde essentiële voedingsstoffen. Bovendien gaat het gewichtsverlies gepaard met verlies aan spiermassa en botdichtheid. Om meer inzicht te krijgen in de voedingsinname loopt in Wageningen de MOON-studie. Hiervoor worden nog deelnemers gezocht.
Eerdere internationale studies laten zien dat obesitasmedicatie leidt tot een daling in de totale calorie-inname (16-39%). Ook kunnen eetvoorkeuren veranderen door het gebruik van de medicatie: lagere inname van bewerkte voedingsmiddelen, suikerhoudende dranken, granen en rundvlees (1). De internationale onderzoekers vermoeden dan ook dat mensen die deze medicatie gebruiken tekorten kunnen hebben aan vitamines, mineralen, vezels en eiwitten. Professionele begeleiding is essentieel om de gezondheidswinst van GLP-1 RA gebruik te maximaliseren en risico’s te beperken (2).
Adviezen voeding en leefstijl
De huidige adviezen richten zich op het kiezen van voedzame, onbewerkte producten, voldoende vocht- en eiwitinname en krachttraining, om spierverlies te beperken. Ook wordt aandacht gevraagd voor leefstijl, zoals beweging, slaap en stressreductie (2,3). Maar de huidige adviezen zijn nog niet goed onderbouwd; er zijn nog maar weinig studies die daadwerkelijk gemeten hebben wat mensen eten en of zij risico lopen op tekorten aan bepaalde voedingsstoffen. Bovendien is er een grote groep medicatiegebruikers die geen of te weinig begeleiding krijgt om de huidige adviezen op te volgen.
(Dieet-)begeleiding
Om meer inzicht te krijgen in de voedingsinname van Nederlanders die obesitasmedicatie gebruiken, zijn prof. dr. Marian de van der Schueren en dr. Agnes Berendsen van Wageningen Universiteit gestart met de MOON-studie (Medication, Overweight, Obesity and Nutriton). In deze studie wordt onderzocht welke vorm van (dieet-) begeleiding Nederlands krijgen en wat zij tijdens of na het gebruik van obesitasmedicatie eten en drinken.
Tussentijdse analyses
‘De eerste tussentijdse analyses van de eiwitinname laten zien dat slechts 22% van alle deelnemers voldoende eiwitten binnenkrijgt’, zegt De van der Schueren. ‘Dit komt ook doordat de totale inname van voedsel door de dag heen laag is. Ook lijken oudere mensen en mensen met een hoger gewicht meer kans te lopen op een te lage eiwitinname. Mensen die (dieet-)begeleiding kregen, lijken deze aanbeveling sneller te halen. Als vervolg op deze eerste analyses gaan we de veranderingen in de inname van micronutriënten en vezels in kaart brengen, en of de inname hiervan wel voldoende is. Bovendien willen we nog kijken naar de rol van deze voedingsveranderingen in het ontstaan of verminderen van bijwerkingen van de obesitasmedicatie.’
Toegang en stigma
De auteurs wijzen ook op ongelijke toegang tot IBT en diëtistische zorg voor lagere sociaaleconomische groepen, en op aanhoudende stigmatisering van obesitas als ziekte. Zij pleiten voor uitbreiding van vergoeding en betere toegang tot diëtist-geleide zorg.
Meer inzicht in voedingsinname en bijwerkingen
Met dit onderzoek levert Wageningen Universiteit een bijdrage aan inzichten in de (dieet-)begeleiding, veranderingen in voedingsinname, en het ontstaan van bijwerkingen van mensen die obesitasmedicatie gebruiken. Er worden nog ten minste 200 deelnemers gezocht bij wie de voedingsinname tijdens of na het gebruik van obesitasmedicatie kan worden gevolgd.
Vragenlijst en app
De deelnemers wordt gevraagd online een vragenlijst in de vullen en via een app gedurende 3 dagen een voedingsdagboek bij te houden. Na afloop krijgen zij een persoonlijk voedingsadvies.
Met de resultaten van dit onderzoek kunnen de voedingsadviezen voor, tijdens en na het gebruik van obesitasmedicatie beter worden onderbouwd.
Deelnemers kunnen zichzelf aanmelden voor de studie via obesitasmedicatie@wur.nl
Voorwaarden om mee te kunnen doen zijn:
- woonachtig in Nederland,
- 18 jaar of ouder,
- gebruiker van obesitasmedicatie (of korter dan 3 maanden geleden gestopt), of van plan daar binnenkort mee te starten,
- in bezit van een smartphone
- bereid om de TRAQQ-app voor het meten van voedingsinname te downloaden en gebruiken
Voor meer informatie zie: www.wur.nl/moon-studie.
Forse toename gebruik obesitasmedicatie
De Stichting Farmaceutische Kengetallen registreerde in 2025 in totaal 262.000 gebruikers van deze medicatie, een stijging van 57% ten opzichte van 2024. Het aantal patiënten dat deze medicatie specifiek gebruikte voor obesitas – naast behandeling van diabetes – steeg met 88% naar circa 83.000 gebruikers (4). Dit is exclusief het over-the-counter gebruik via online klinieken of webshops.
1) Dilley, A., Adhikari, S., Silwal, P., Lusk, J. L., & McFadden, B. R. (2025). Characteristics and food consumption for current, previous, and potential consumers of GLP-1 s. Food Quality And Preference, 129, 105507. https://doi.org/10.1016/j.foodqual.2025.105507
2) Mozaffarian D, Agarwal M, Aggarwal M, Alexander L, Apovian CM, Bindlish S, et al. Nutritional priorities to support GLP-1 therapy for obesity: a joint Advisory from the American College of Lifestyle Medicine, the American Society for Nutrition, the Obesity Medicine Association, and The Obesity Society. The American Journal of Clinical Nutrition [Internet]. 2025 May 30;122(1). Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002916525002400?via%3Dihub
3) NOK Clinics. “Wat kun je het beste eten als je GLP-1 medicatie gebruikt?” Nokclinics.nl, NOK Clinics, 2025, nokclinics.nl/nl/actueel/glp-1-voeding.
4) Opmars in gebruik van GLP-1-agonisten | Stichting Farmaceutische Kengetallen [Internet]. Stichting Farmaceutische Kengetallen. 2026. Available from: https://www.sfk.nl/publicatie/2026/farmacie-cijfers/opmars-gebruik-van-glp-1-agonisten
